 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
Ziya PERVER
(z.perver@zaman.com.tr)
|
 |
 |
ZAMAN-Vergi indirim belgesi ile ikinci bir aylığınız olacak
|
|
Vergi indirim belgesi ile ikinci bir aylığınız olacak
İşkazası sonrasında sürekli işgöremezlik geliri alanlar, normal sigortalılar gibi çalışmaya devam edebilirler ve ilerde özürlü olarak erken emekli de olurlar. Emekli olunca iki aylık/gelirleri olur, çok olanın tamamını az olanın yarısını alırlar…
05.01.1994 sigorta girişliğim ve 27.08.1977 doğumluyum. 1994 yılında geçirdiğim iş kazası sonucu yüzde 58 oranı ile 1998 yılından itibaren sürekli iş göremezlik maaşı alıyorum. Tekrar 2000 yılında özürlü işçi olarak işe başladım bu güne kadar ödenen prim 3400 oldu sizden ricam emeklilik için yaşımı bekleyecek miyim? Vergi indirimi başvurusu yapmam gerekli mi? Abdullah Bozkurt
Gerek eski 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ve gerekse yeni 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu olsun, iki ana tür sosyal sigorta çeşidi vardır. Birincisi emeklilik olarak bildiğimiz (yaşlılık-malüllük-ölüm sigortası) uzun vadeli sigorta ve diğeri de (işkazası-meslek hastalığı sigortası) kısa vadeli sigorta.
İşte bunlardan kısa vadeli sigorta kolundan, işkazası-meslek hastalığı geçirip de yüzde 10 veya daha fazla oranda meslekte kazanma gücünü kaybedenlere kaybettikleri (elinin, kolunun, gözünün) kazanma gücü kaybı oranında bir ömür boyunca sürekli işgöremezlik geliri verilir ki, oran yüzde 25’i aşarsa en düşük gelir tutarından az olmamak üzere bağlanır. Size de yüzde 40 oranına göre gelir bağlanmış.
***Bir de emekli olacaksınız
Normal şartlarda, 05.01.1994 işe giriş tarihinize göre 54 yaşında en az 5675 gün sayısı ile emekli olacaksınız. Ancak, yüzde 40 ve daha fazla oranda özürlü raporu olanlar ise özürlü sıfatıyla farklı bir emeklilik hesaplamasına tabidirler.
Esasen 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu kaldırıldı ve yerine 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu getirildi ama özürlü emekliliği için yine de sizin gibi eski sigortalılar için 506 sayılı Kanun’un hükümleri uygulanmaktadır.
Bu sebeple de özürlü olanların emekliliklerinde yaş şartı yoktur. Sadece sigortalılık süresi ile prim ödeme gün şartı vardır.
Yeni 5510 sayılı Kanun’un geçici 10 uncu maddesine göre eski adıyla SSK’lı yeni adıyla 4/A’lı olarak emekli olacak olanlardan;
A-Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı, tarihten önce 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun mülga 53 üncü maddesine göre malûl sayılmayı gerektirecek derecede (2/3 oranında) hastalık veya özürü bulunan ve bu nedenle malûllük aylığından yararlanamayan sigortalılar, yaşları ne olursa olsun en az onbeş yıldan beri sigortalı bulunmak ve en az 3600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak şartıyla yaşlılık aylığından yararlanırlar.
B-Sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden, yararlanmaya hak kazanmış durumda olan sigortalılar hakkında ise 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun mülga 60 ıncı maddesinin (C) bendinin (b) alt bendi ve geçici 87 nci maddesine (yani aşağıdaki tabloya) göre emeklilik zamanı belli edilmektedir. Ancak, özürlü emekliliğinde 18 yaş sorunu vardır siz 18 yaşından önce işe başlamışsınız bu sebeple tabloya bakarken işe girişiniz olan 5.01.1994 tarihini değil 18 yaşı ikmal ettiğiniz 27.08.1995 tarihini baz alacaksınız. Bu durumda yüzde 40 oranı ile 17 yıllık sigortalılık süresi (ki 27.08.2012 günü tamamlanıyor) ve en az 3920 gün ile SGK’dan emekli edilirsiniz.
|
ESKİLER İÇİN ÖZÜRLÜ EMEKLİLİĞİ
Rapor oranı ve derecesi |
|
Sigortalılık Başlangıcı |
I. Derece (Yüzde 80 +) |
II. Derece (Yüzde 60-79) |
III. Derece (Yüzde 40-59) |
|
05.08.1991 ve daha önce |
15 yıl- 3600 gün |
15 yıl- 3600 gün |
15 yıl- 3600 gün |
|
06.08.1991-05.08.1994 |
15 yıl- 3600 gün |
15 yıl, 8 ay-3680 gün |
16 yıl, 3760 gün |
|
06.08.1994-05.08.1997 |
15 yıl- 3600 gün |
16 yıl, 4 ay-3760 gün |
17 yıl, 3920 gün |
|
06.08.1997-05.08.2000 |
15 yıl- 3600 gün |
17 yıl, 3840 gün |
18 yıl, 4080 gün |
|
06.08.2000-05.08.2003 |
15 yıl- 3600 gün |
17 yıl, 8 ay-3920 |
19 yıl, 4240 gün |
|
05.08.2003-30.09.2008 |
15 yıl- 3600 gün |
18 yıl-4000 gün |
20 yıl-4400 gün |
|
İşe Başlama Tarihi |
YENİLER İÇİN ÖZÜRLÜ EMEKLİLİĞİ
Çalışma Gücünde Kayıp Oranı |
|
%60 ve daha çok olanlar |
%50 – %59 arası olanlar |
%40 - %49 arası olanlar |
|
01.10.2008 – 31.12.2008 |
15 yıl, 3 bin 700 gün |
16 yıl, 3 bin 700 gün |
18 yıl, 4 bin 100 gün |
|
01.01.2009 – 31.12.2009 |
15 yıl, 3 bin 800 gün |
16 yıl, 3 bin 800 gün |
18 yıl, 4 bin 200 gün |
|
01.01.2010 – 31.12.2010 |
15 yıl, 3 bin 900 gün |
16 yıl, 3 bin 900 gün |
18 yıl, 4 bin 300 gün |
|
01.01.2011 – 31.12.2011 |
15 yıl, 3 bin 960 gün |
16 yıl, 4 bin gün |
18 yıl, 4 bin 400 gün |
|
01.01.2012 – 31.12.2012 |
15 yıl, 3 bin 960 gün |
16 yıl, 4 bin 100 gün |
18 yıl, 4 bin 500 gün |
|
01.01.2013 – 31.12.2013 |
15 yıl, 3 bin 960 gün |
16 yıl, 4 bin 200 gün |
18 yıl, 4 bin 600 gün |
|
01.01.2014 – 31.12.2014 |
15 yıl, 3 bin 960 gün |
16 yıl, 4 bin 300 gün |
18 yıl, 4 bin 680 gün |
|
01.01.2015’den sonra |
15 yıl, 3 bin 960 gün |
16 yıl, 4 bin 320 gün |
18 yıl, 4 bin 680 gün |
***SGK Vergi indirim belgesi istiyor
İş kazası sonrasında zamanın SSK Hastaneleri tarafından yüzde 40 oranlı rapor verilmiş ve bu rapor ile de SSK size gelir bağlamış ve siz bugüne kadar vergi indirim belgesi almamışsınız.
Esasen yeni 5510 sayılı Kanun’da vergi indirim belgesinden bahsedilmediği halde SGK vergi indirim belgesi olmadan emekli etmemektedir. Bu sebeple emekli olacağınız güne kadar mutlaka vergi indirim belgesi talep ediniz. Fakat, 2006 yılında özürlülere verilecek sağlık raporu ile ilgili yönetmelikte önemli değişiklikler yaptılar, bazı oranları düşürdüler, size de yeni yönetmelik gereğince yüzde 40 vermeyebilir yani vergi indirim belgesi alamayabilirsiniz.
İşte bu durumda iki seçeneğiniz var ya vergi indirim belgesi almak için Maliye birimlerini vergi mahkemelerinde dava edeceksiniz veya SGK’ya elinizdeki rapor ile emeklilik dilekçesi vereceksiniz SG’da vergi indirim belgesi yok diye reddederse bu kere iş mahkemesinde SGK’yı vergi indirim belgesine gerek yok, rapor yeter diyerek dava edeceksiniz.
***Çok olanın tamamı az olanın yarısı
Bu arada ister dava ile ister davasız SGK’dan özürlü veya normal olarak emekli olduğunuzda iki gelir/aylığınız olacak. İşte bu konuda 5510 sayılı Kanun’a göre,
“… Malûllük, yaşlılık, ölüm sigortaları ve vazife malûllüğü ile iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık veya gelirlerden yüksek olanın tamamı, az olanın yarısı, eşitliği halinde ise iş kazası ve meslek hastalığından bağlanan gelirin tümü, malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığının yarısı bağlanır…” kuralına göre, geride kalanlara bağlanan iki aylık/gelirden çok olanın tamamını, az olanın yarısını..” verecekler.
13.02.2010
|
|
 |
 |
 |
 |
|
|
 |