28 Şubat 2012’ye kadar isteğe bağlıdan çıkın

İsteğe bağlı SSK’lılar “Reform” denilen aldatmaca ile 1 Ekim 2008 gününden itibaren Bağ-Kur’a geçirildiler, SSK’dan emekli olmak isteyenler, Bağ-Kur isteğe bağlısında 3,5  yılı tamamlamamak zorundalar… Bu sebeple de en geç 28 Şubat 2012 günü isteğe bağlıdan çıkmaları gerekir..

Matematik mühendisiyim ilk işe başlayışım 23.9.1994 Emekli sandığına bağlı Emlak Bankasıdır. 20.11.1998’e kadar bu kurumda daha sonra 23.11.1998 den 30.8.1999 tarihine kadar SSK’ya bağlı bir kurumda görev yaptım. Nisan 2002’den beri isteğe bağlı SSK’ya ödeme yapmaktayım. Her ay primimi düzenli olarak ödedim ve ödemeye devam etmekteyim. Bildiğiniz gibi ekim 2008 den itibaren Bağ-Kur’a geçirildik hiç borcum olmamasına rağmen şu anda borçlu görünüyorum. Bu yüzden sağlık hizmeti alamıyorum ve borcun artmasından endişe ediyorum. Bu durumda bana ne tavsiye edersiniz? Bir süre daha beklesem bir düzelme olur mu? Diğer sorum da şu, ne zaman emekli olurum nasıl bir yol izlemem daha uygun olur? (Doğum tarihim:25.1.1971) -Ayşe Keşan- İstanbul

Ayşe hanım, sondan başlayalım. 23.09.1994 sosyal güvenlik başlangıcı ve 25.01.1971 doğum tarihiniz ile SSK’dan 51 yaşında en az 5750 gün sayısı ile emekli olabileceğiniz gibi en az 3600 gün sayısı ile 58 yaşında emekli olma tercihini de kullanabilirsiniz. Ancak, hangi tercihi kullanırsanız kullanın son yedi yıllık (2520 günlük) prim ödemelerinizde (boş geçen süreler dikkate alınmaz) en çok SSK’ya prim ödemiş olmanız gerekir.

***İsteğe bağlı SSK artık yok

Bizlere “Reform” diye satılmaya çalışılan “5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu” 1 Ekim 2008 günü yürürlüğe girdi. Aynı gün isteğe bağlı SSK sona erdirildi ve bana göre hukuki olmamakla birlikte o güne kadar isteğe bağlı SSK’ya prim ödeyenlerin hepsi, hem de hiç haberdar edilmeden isteğe bağlı Bağ-Kur’a geçirildi. Siz yukarıdaki tercihlere göre SSK’dan emekli olmayı diliyorsanız, iki şeçeneğiniz var birincisi 1 Ekim 2008 gününden sonra isteğe bağlı Bağ-Kur’da 3,5 yılı tamamlamadan en geç 28 Şubat 2012 günü isteğe bağlıyı bitirmek. Şayet bunu beceremezseniz de bu kere 3,5 yılı tamamlamış isteğe bağlı Bağ-Kur’dan sonra SSK’lı işe girip en az 3,5 yıl sigortalı olarak çalışmak. Ben bunlardan birincisini tavsiye ederim yani en geç 28 Şubat 2012 günü isteğe bağlı Bağ-Kur’u terk edin, Şayet terk etmezseniz Bağ-Kur’dan 54 yaşında en az 7200 gün ile emekli olacağınız gibi SSK’ya göre daha düşük bir emekli aylığınız olur.

***Bağ-Kur’da primler aynı ay ödenir

İsteğe bağlı SSK’da primler takip eden ayın sonuna kadar ödenirdi mesela şubat ayının primi mart ayının sonuna kadar ödenirdi. Bağ-Kur’da ise primler aynı ay içinde ödenmek zorunda. Sadece siz değil SSK’dan Bağ-Kur’a geçirilen tüm isteğe bağlılara otomatikman bir ay borç eklendi. Sebebi de Bağ-Kur’da primlerin aynı ay içinde ödenmek zorunda olmasıdır.

***Borcu olan isteğe bağlılara sağlık yardımı olmaz

Yine 5510 sayılı SS ve GSS Kanunu gereğince, isteğe bağlılar SGK üzerinden sağlık yardımı alabilirler ama bunun için tek kuruş dahi olsa SGK’ya borçlarının olmaması şarttır. Bu sebeple sağlık yardımı istiyorsanız borcunuzu kapatın.

İstanbul’da tüm müdürlükler kıdem yazısı vermek zorundalar

İstanbul’da sadece Unkapanı’nda bulunan İhtiyarlık Sosyal Güvenlik Merkezi “Kıdem Tazminatı Alabilir” yazısı veriyorken, İstanbul İl Müdürü Mustafa KURUCA’nın talimatı ile bütün Sosyal Güvenlik Merkezleri bu yazıyı verecekler ve vermek zorundalar.

***15 yılı ve 3600 günü olanlar yazıyı alabilir

Bu köşeden defalarca, “Emekli olmadan istifa edene de kıdem tazminatı verilir” demiştik. Çünkü, 08 Eylül 1999 günlü Resmi Gazete’de yayınlanan 4447 sayılı Kanunun 45. maddesi bu hakkı 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında çalışanlara bu hakkı veriyordu. Ancak, bir ucu Tuzla’ya diğer ucu Silivri’ye kadar uzanan ve normal şartlarda bir uçtan bir ucuna 3 saatte varılan, trafik sorunu da olunca 5-6 saati bulan bir yolculukla işe gidilebilen İstanbul’da sadece Unkapanı’ndan bulunan İhtiyarlık SGM bu yazıyı veriyor. Diğer Sosyal Güvenlik Merkezleri ise vermiyor, Unkapanı’na gidin deniyordu.

***Artık her yerden yazı alabileceksiniz

İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürü Mustafa KURUCA’nın  tüm SGM’lere gönderdiği İç Emir ile artık sadece İhtiyarlık SGM değil tüm SGM’ler bu yazıyı verecekler. İç Emre göre;

“4447 sayılı Kanunun 45 inci maddesiyle 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen (5) numaralı bentle 506 sayılı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları (sigortalılık süresi ile prim ödeme gün sayısı) veya aynı Kanunun geçici 81. maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları halinde sigortalılara kıdem tazminatı ödeneceği öngörülmüş ve 10.07.2008 tarih 497081 sayı ile uygulama ünitelere duyurulmuştur.

Hal böyle olmakla birlikte bazı Sosyal Güvenlik Merkezlerimizin sigortalılara kıdem  tazminatı yazısını vermeyerek Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezlerine yönlendirdikleri, bu durumun sigortalılarımızın memnuniyetsizliğine yol açtığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, sigortalıların yazılı olarak başvurması koşuluyla, sigortalının hangi sosyal güvenlik merkezi sınırları içinde çalıştığına bakılmaksızın Pendik SGM, Kadıköy SGM, Bakırköy SGM, Beşiktaş SGM, Beyoğlu SGM, Fatih SGM, Gaziosmanpaşa SGM ve Unkapanı SGM tarafından kıdem tazminatına hak kazandığına dair yazının verilmesi gerekmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim.”

Yukarıdaki yazı nedeniyle okurlarım adına İl Müdürüne teşekkür ederim. Pendik’teki sigortalı artık Unkapanı’na gelmek zorunda kalmayacak.

***Kimler bu yazıyı alabilir

Daha önce bu köşeden bunu detaylı açıklamıştık ama bir kez daha hatırlatmakta fayda var.

Dayanak madde (1475/14-5) içinde geçen kanun maddeleri tek tek irdelendiğinde aşağıdaki şartları tamamlayanların isterlerse işlerinden ayrılıp kıdem tazminatı alabilme haklarının olduğu görülecektir.

A-506 sayılı Kanun’un 60 ıncı maddesine göre,
1-Kadın ya da erkek olsun başkaca bir şart aranmaksınız 7000 gün sayısı olanlar veyahutta,
2-Kadın ya da erkek 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4500 günü olanlar,

B-506 sayılı Kanun’un Geçici 81/B’ye göre,
-Kadın ise 20 ve erkek ise 25 tam yıl sigortalılık süresi ile aynı maddede belirtilen gün sayılarına (5000 ile 7000 arasında değişir.) ulaşmış olanlar,

C-506 sayılı Kanun’un Geçici 81/C’ye göre,
-İster kadın olsun ister erkek en az 15 yıldan beri sigortalı olması ve en az 3600 gün sayısını tamamlayanlar, emeklilik yaşlarını bekleyerek işyerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabilmektedirler.

***Bu tür çıkışta ihbar süresi de gerekmez

SGK’dan alınacak kıdem tazminatı alabilir yazısı ile işyerinden ayrılma halinde 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17 inci maddesindeki ihbar sürelerine de uymak gerekmez. Yani, işçi bu yazıyı SGK’dan aldıktan sonra işverene veriri vermez aynı gün işini bırakabilir ve tazminatını isteyebilir. İşveren bu durumda tazminatı nakden ve defaten ödemekle mükelleftir.

***Sonradan çalışma da yasak değildir

Normal şartlarda, işyerinde ayrılırken evinde emeklilik gününü beklemeyi amaçlayan işçi bir müddet sonra bu düşüncesini de değiştirebilir ve bir başka işyerinde veya aynı işyerinde yeniden işe girmekte isteyebilir. Bu durumda kıdemi ödeyen işveren tazminatı geri isteyemez, daha doğrusu geri isteyebilmesi için işyerinden ayrılırken gerçek niyeti bu değildi diyebilir ama bu niyeti ispat etmesi gerekir.